Θρησκεία και εμβολιασμοί: μια πολύ δύσκολη σχέση

Η σχέση μου με τη θρησκεία έχει περάσει από διάφορα στάδια, πράγμα που εξηγώ σε παλιότερο άρθρο μου. Πρέπει εδώ να επαναλάβω ότι συνεχίζω να σέβομαι το εντυπωσιακά ανθεκτικό στους αιώνες φαινόμενο της πίστης στον Θεό – σε οποιονδήποτε Θεό – και κάποτε να συγκινούμαι κιόλας με τις εκδηλώσεις λατρείας του Θεού, ιδίως εκείνες των απλών και ταπεινών ανθρώπων. Δεν θα έλεγα, βέβαια, ότι ανήκω στους “ευσεβείς” ή στους “θρησκευόμενους”. Εδώ και πολλά χρόνια, η θρησκεία κι εγώ έχουμε πάντως κατορθώσει να ισορροπήσουμε σε μια κατάσταση αμοιβαίας ανοχής που είναι μάλλον ένα είδος ανακωχής διαρκείας ή συναινετικού διαζυγίου αν προτιμάτε. Όμως, τον τελευταίο καιρό έχω αρχίσει να ενοχλούμαι και να θυμώνω πάλι μαζί της, και θα προσπαθήσω να σας το εξηγήσω.

H Πόλα είναι μια ηλικιωμένη γυναίκα που ζει, εδώ και πολλά χρόνια, εντελώς μόνη στο διπλανό σπίτι. Η Πόλα είναι, επίσης, μια πολύ ευσεβής γυναίκα και παλιότερα με έβλεπε με μισό μάτι που λένε, μέχρι που κατάλαβε ότι μάλλον δεν είμαι κακός άνθρωπος. «Να προσεύχεσαι και για μένα τον αμαρτωλό!» της είπα κάποτε καθώς επέστρεφε από την εκκλησία και συναντηθήκαμε στο πεζοδρόμιο. «Δεν έχεις ανάγκη εσύ, δεν έχεις ανάγκη…», αποκρίθηκε λες και είχε επιτέλους δεχτεί ότι υπάρχει και η κοσμική ηθική. Λες και είχε επιτέλους δεχτεί ότι μπορεί κάποιος να είναι έντιμος άνθρωπος χωρίς να είναι απαραίτητα καλός Χριστιανός. Πριν από μερικές ημέρες, καθώς τρώγαμε για μεσημέρι προσέξαμε από το παράθυρο την Πόλα να ταΐζει τα γατιά του κήπου της. «Δεν θέλει να εμβολιαστεί όμως!», λέει η Έφη, «αλλά θα της μιλήσω…». Ή Έφη της μίλησε. Της μίλησε και την έπεισε. Την άλλη μέρα η Πόλα έδινε θαρραλέα το μπράτσο της στο Κέντρο Υγείας Αμαρουσίου για την πρώτη δόση!... Λίγες ημέρες αργότερα – νωρίς το πρωί της Κυριακής του Πάσχα – μας τηλεφώνησε ότι είχε ένα κερί με το «Άγιο Φως» και ήθελε να το μοιραστεί μαζί μας. Κατέβηκα συγκινημένος με ένα μικρούτσικο άσπρο κερί στο χέρι να της ανοίξω την εξώπορτα. «Χριστός Ανέστη!» είπε και τα μάτια της έλαμψαν από χαρά. «Αληθώς Ανέστη!» της απάντησα καθώς άναβα το κερί μου. «Σε συγχαίρω που εμβολιάστηκες!» πρόσθεσα, και θέλησα πολύ να την αγκαλιάσω και να τη φιλήσω… Αλήθεια, πώς φιλάει κάποιος που φοράει μάσκα κάποια που επίσης φοράει μάσκα; Πώς είναι να αγκαλιάζει κάποιος και να φιλάει κάποια ακόμα και χωρίς μάσκα; Φοβάμαι πως κοντεύω να ξεχάσω.

Η Πόλα γύρισε στο σπίτι της, κι εγώ στις σκέψεις μου. «Γιατί ένας καλός – αλλά και πολύ ευσεβής – άνθρωπος, όπως η Πόλα, ήταν αρχικά τόσο αντίθετος με τον εμβολιασμό για μια επικίνδυνη, θανατηφόρα αρρώστια όπως η COVID-19;». «Υπάρχει ίσως κάποια σχέση ανάμεσα στα δύο πράγματα;». «Πόσο πιθανό, δηλαδή, είναι η συνύπαρξη θρησκευτικής πίστης και άρνησης του εμβολίου να μην είναι τυχαία;». «Ίσως», υποπτεύτηκα, «να υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος ανάμεσα στα δύο». «Ίσως»… Η μικρή προσωπική έρευνα που έκανα μάλλον επιβεβαίωσε την υποψία μου. Θα είχε, μάλιστα, πολύ ενδιαφέρον αν οι ερευνητές της δημόσιας υγείας στη χώρα μας έκαναν και μια δική τους, πολύ πιο μεγάλη σχετική έρευνα. Ποιες άραγε είναι οι αιτίες που, όπως πληροφορούμαστε, πολλά ηλικιωμένα άτομα της κοινότητας αρνούνται να εμβολιαστούν; Ποιες άραγε είναι οι αιτίες που πολλοί γιατροί και άλλοι υγειονομικοί στα νοσοκομεία μας αρνούνται να εμβολιαστούν; Ποιες άραγε είναι οι αιτίες που μερικοί γιατροί και άλλοι υγειονομικοί στα εμβολιαστικά κέντρα επιχειρούν να μεταπείσουν άτομα που έχουν προσέλθει για να εμβολιαστούν και να αποτρέψουν τον εμβολιασμό τους; Στις τρεις (1-3) βιβλιογραφικές πηγές στο τέλος του άρθρου μπορεί κάποιος να βρει – αν όχι τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα – αρκετές σχετικές παρατηρήσεις και κυρίως τροφή για σκέψη και στοχασμό. Θα προσπαθήσω να μεταφέρω εδώ περιληπτικά την ουσία αυτών των πολύ σημαντικών και διαφωτιστικών άρθρων που δημοσιεύτηκαν (σε επιστημονικό ιατρικό περιοδικό, σε πανεπιστημιακό website, και σε δημοσιογραφικό website με ακαδημαϊκό χαρακτήρα αντιστοίχως) ανάμεσα στον Αύγουστο του 2020 και τον Απρίλιο του 2021. Η έμφαση με τη χρήση bold fonts είναι δική μου επιλογή.

#1. Τον τελευταίο καιρό, ο σκεπτικισμός γύρω από τα εμβόλια, η άρνησή τους και η αποφυγή ή η καθυστέρηση της λήψης τους περιγράφονται – στις ΗΠΑ και αλλού – με τον γενικό όρο «εμβολιαστικός δισταγμός» (vaccine hesitancy) που χρησιμοποιείται πλέον όλο και πιο συχνά. Ας σημειωθεί ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) χαρακτήρισε το 2019 τον εμβολιαστικό δισταγμό ως μία από τις δέκα μεγαλύτερες απειλές της υγείας στον πλανήτη. Το συγκεκριμένο άρθρο (1 Αυγούστου 2020), με τίτλο “To νομοσχέδιο VACCINES: Αποκρυπτογραφώντας τον εμβολιαστικό δισταγμό στην εποχή της COVID-19”, αποτελεί μια εξαιρετική ανασκόπηση ενός επίκαιρου και πολύ σοβαρού ζητήματος. Οι συγγραφείς, ερευνητές στο Παιδιατρικό Τμήμα της Ιατρικής Σχολής του Emory University, κάνουν μια σειρά από χρήσιμες επισημάνσεις και ακόμα πιο χρήσιμες προτάσεις. Οι συγγραφείς θυμίζουν αρχικώς ότι ο εμβολιαστικός δισταγμός είναι μια πολύ παλιά ιστορία. «Ενοχλεί», γράφουν, την πρακτική του εμβολιασμού ήδη από το 1796, όταν ο Edward Jenner χρησιμοποίησε υλικό από την ευλογιά των αγελάδων (cowpox) για να παρασκευάσει το εμβόλιο για την ευλογιά (smallpox). Στη συνέχεια, τονίζουν ότι μερικές νόσοι που προλαμβάνονται από τα εμβόλια (vaccine preventable diseases) επιστρέφουν τώρα και «απειλούν τα παιδιά του έθνους μας». Και ότι «το αντι-εμβολιαστικό αίσθημα είναι στο υψηλότερο σημείο όλων των εποχών, και η ιατρική κοινότητα έχει αναγνωρίσει την ανάγκη να το αντιμετωπίσει με έρευνα, δράση και συνηγορία (advocacy) υπέρ των εμβολίων». Και ότι «για να αντιμετωπίσουμε τον εμβολιαστικό δισταγμό χρειάζεται να αναδιαμορφώσουμε την προσέγγισή μας και να εστιάσουμε στην κατανόηση των βαθιών αιτιών αυτού του περίπλοκου προβλήματος».

Ποιες, όμως, είναι αυτές οι βαθιές αιτίες; Οι συγγραφείς σε αυτό το σημείο τονίζουν κάτι που θεωρώ απολύτως σημαντικό: «Ο εμβολιαστικός δισταγμός», λένε, «δεν είναι ένα επιφανειακό ζήτημα με καθολική λύση. Είναι, μάλλον, ένα πολύπλευρο, βαθιά σύμπλοκο κατασκεύασμα που ίσως έχει ρίζες στην ηθική μας σύνθεση (moral composition) που καθοδηγεί τις καθημερινές αποφάσεις μας». Και συνεχίζουν: «Η έρευνα έχει αποδείξει ότι μερικές συγκεκριμένες αξίες συνδέονται με τον εμβολιαστικό δισταγμό – ιδίως η αγνότητα (purity), η ελευθερία (liberty), και η αντίθεση στην αρχή ή εξουσία (anti-authority. Και: «Σε συνδυασμό με την “ιστορική αμνησία” σχετικά με τις συνέπειες των νόσων που προλαμβάνονται από τα εμβόλια, ο εμβολιαστικός δισταγμός γίνεται ευκολότερα κατανοητός ως ένα σύστημα πίστης (a belief system) βασισμένο σε ορισμένες ηθικές αξίες. Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις αξίες, αντί να βασιζόμαστε αποκλειστικά στην ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, θα μπορέσουμε ίσως να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά τον εμβολιαστικό δισταγμό». Τέλος, προσθέτουν ότι «η τρέχουσα έρευνα υποδεικνύει ότι αυτά που οδηγούν τον εμβολιαστικό δισταγμό εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προσωπικές εμπειρίες και τα συστήματα πίστης».

Οι συγγραφείς χαιρετίζουν την εισαγωγή στο Κογκρέσο τον Μάϊο του 2019 διακομματικής
(bipartisan) νομοθεσίας για την επέκταση της έρευνας για τον εμβολιαστικό δισταγμό. Ηγέτης εκείνου του νομοσχεδίου, που έχει τον τίτλο Vaccine Awareness Campaign to Champion Immunization Nationally and Enhance Safety (VACCINES)” Act (H.R. 2862), είναι η παιδίατρος Dr. Kim Schrier (photo) που τον Ιανουάριο του 2019 εξελέγη με το Δημοκρατικό Κόμμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων του Κογκρέσου αντιπροσωπεύοντας τη βορειοδυτική πολιτεία της Washington (Washington State). Οι συγγραφείς, λοιπόν, πιστεύουν ότι η επικείμενη υπογραφή του νομοσχεδίου, ώστε να αποτελέσει νόμο της χώρας τους, «θα παρέξει ένα πλαίσιο για την καλύτερη κατανόηση και απάντηση στο φαινόμενο του εμβολιαστικού δισταγμού». Παρατηρούν, επίσης, ότι «έχοντας ένα επαρκώς χρηματοδοτούμενο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρόγραμμα επιτήρησης θα επιτρέψει την ανάλυση των επιρροών εντός του ευρύτερου πρίσματος της κοινωνικής κατάστασης (contextual influences), οι οποίες προάγουν και διαιωνίζουν την απροθυμία για εμβολιασμό στο τοπικό επίπεδο». Και προσθέτουν: «Είναι τεράστιας σημασίας για την επιστημονική κοινότητα να ενωθεί στην υποστήριξη αυτής της νομοθεσίας», «ο εμβολιαστικός δισταγμός παραμένει μια παγκόσμια απειλή και αποτελεί μια αντίληψη που μόλις αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε», και «το διακομματικό νομοσχέδιο VACCINES είναι ένα σημαντικό βήμα στην υποστήριξη έρευνας βάσει ενδείξεων (evidence-based research) για τον εμβολιαστικό δισταγμό. Είναι ένα κάλεσμα προς την επιστημονική κοινότητα να στρέψει την εστίασή της προς την κατανόηση των υποκειμένων αιτιών αυτής της επιδημίας».

#2. Στις 16 Φεβρουαρίου του 2021, το “Κέντρο Berkley για τη Θρησκεία, την Ειρήνη και τις Διεθνείς Σχέσεις” στο Georgetown University των ΗΠΑ έδωσε «βήμα» σε μια σειρά από σημαντικές προσωπικότητες για να εκθέσουν τις εμπειρίες, τις ιδέες και τις απόψεις τους επί του θέματος “Θρησκεία, Βιοηθική, και Εμβολιασμός για την COVID-19”. Οι οργανωτές αυτού του διαδικτυακού Berkley Forum τονίζουν πολύ σημαντικά πράγματα στην εισαγωγή τους, όπως: «…η διεπαφή (interface) ανάμεσα στη θρησκεία, τη βιοηθική και τον εμβολιασμό (για την COVID-19)», υπό το πρίσμα του εμβολιαστικού δισταγμού στις ΗΠΑ, «χρειάζεται να συζητηθούν ως ένα κρίσιμης σημασίας ζήτημα για όσους χαράσσουν την πολιτική (policymakers) στην υγεία και για τις κοινότητες των πιστών», και «αξιόπιστα άτομα (“trusted messengers”) – περιλαμβανομένων των θρησκευτικών ηγετών όπως ο Πάπας Φραγκίσκος – παίζουν σημαντικούς ρόλους στην ενίσχυση της υποστήριξης για το εμβόλιο», και «οι Καθολικοί επίσκοποι των ΗΠΑ, παραθέτοντας θρησκευτικώς θεμελιωμένες αντιλήψεις περί του γενικού καλού, ονόμασαν τον εμβολιασμό για την COVID-19 “πράξη φιλανθρωπίας (charity) προς τα άλλα μέλη της κοινότητας”». Τέλος, οι οργανωτές του “Berkley Forum”, σε συμπλήρωση προηγούμενης σχετικής πρωτοβουλίας τους (τον Δεκέμβριο του 2020), προσκαλούν σε αυτό το «βήμα» διανοούμενους-μελετητές (scholars) και ακτιβιστές να στοχαστούν για νομικά, ηθικά, και θρησκευτικά ζητήματα που βρίσκονται στη διασταύρωση (transection) της πίστης και του εμβολιασμού για την COVID-19». Μπορείτε να διαβάσετε τους στοχασμούς (“Editorial Responses”) αυτών των ανθρώπων  εδώ: https://berkleycenter.georgetown.edu/posts/religion-bioethics-and-covid-19-vaccination. Ας σημειωθεί, τέλος, ότι ο Πάπας Φραγκίσκος στις αρχές του Ιανουαρίου του 2021 δήλωσε στην Ιταλική τηλεόραση ότι θα εμβολιαζόταν κατά του κορονοϊού όσο πιο σύντομα μπορούσε, χαρακτήρισε τον εμβολιασμό «σωτήρια για τη ζωή ηθική υποχρέωση», και την άρνηση του εμβολιασμού «αυτοκτονική άρνηση» που δεν μπορεί να κατανοήσει.

#3. To “The Conversation” είναι ένα μη-κερδοσκοπικό δίκτυο (network) μέσων ενημέρωσης (media outlets), το οποίο δημοσιεύει στο διαδίκτυο άρθρα για θέματα της επικαιρότητας που γράφονται από πανεπιστημιακούς δασκάλους (academics) και ερευνητές. Ξεκίνησε αρχικώς τη λειτουργία του τον Μάρτιο του 2011 στην Αυστραλία, και έχει πλέον επεκταθεί με εκδόσεις του σε πολλές άλλες χώρες. Στις 1 Απριλίου 2021, στο “The Conversation” του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσιεύτηκε άρθρο της ερευνήτριας Monique Deal Barlow (Doctoral Student of Political Science στο Georgia State University των ΗΠΑ) με τίτλο “Ο Χριστιανικός εθνικισμός είναι εμπόδιο στον μαζικό εμβολιασμό κατά της COVID-19” – άρθρο που αναφέρεται στην κοινωνία των ΗΠΑ. Στο άρθρο διαβάζουμε ότι «ενώ η πλειονότητα των Αμερικανών είτε προτίθενται να κάνουν το εμβόλιο για την COVID-19 ή έχουν ήδη εμβολιαστεί, το να κάνεις τους λευκούς ευαγγελικούς (που είναι μια κατηγορία Προτεσταντών) να πάνε στους χώρους εμβολιασμού μπορεί να αποδειχτεί κάτι περισσότερο από μια πρόκληση – ιδίως εκείνους που θεωρούνται Χριστιανοί εθνικιστές». Διαβάζουμε ακόμα ότι «έρευνα του “Pew Research Center” που έγινε τον Φεβρουάριο του 2021 (photo) έδειξε ότι «σχεδόν οι μισοί (45%) λευκοί ευαγγελικοί δεν θα έκαναν το εμβόλιο για την COVID-19, εν συγκρίσει με το 30% του γενικού πληθυσμού της χώρας» (και εν συγκρίσει με το 10% όσων δηλώνουν «άθεοι» και το 20% όσων δηλώνουν «αγνωστικιστές», όπως φαίνεται στο γράφημα, σημειώνω εγώ) και ότι « ο εμβολιαστικός δισταγμός τους δεν περιορίζεται στο εμβόλιο για την COVID-19» αφού «το 2017 το Pew Research Center” είχε διαπιστώσει ότι πάνω από το 20% των λευκών ευαγγελικών – δηλαδή περισσότεροι από όσοι σε άλλες θρησκευτικές ομάδες – πίστευαν ότι “οι γονείς θα πρέπει να μπορούν να αποφασίζουν να μην εμβολιάζουν τα παιδιά τους, ακόμα και αν αυτό θα δημιουργούσε κινδύνους υγείας (health risks) για άλλα παιδιά και ενηλίκους”». Ακόμα χειρότερα, «υπάρχουν ανησυχίες ότι πολλοί λευκοί ευαγγελικοί ριζοσπαστικοποιούνται». Η πίστη δεν αποτελεί, βεβαίως, από μόνη της ένδειξη «εξτρεμισμού», αλλά «η επίθεση στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου του 2021 απέδειξε ότι υπάρχει πρόβλημα όταν μερικοί ευαγγελικοί έχουν και ακραίες πεποιθήσεις. Οι λευκοί ευαγγελικοί ιδιαίτερα είναι επιρρεπείς στον Χριστιανικό εθνικισμό…».

Τι όμως σημαίνει αυτό; Τι είδους ιδέες και πεποιθήσεις έχουν οι λεγόμενοι Χριστιανοί εθνικιστές που συγκροτούν τη «θρησκευτική δεξιά» (religious right) στις ΗΠΑ; Αυτοί οι άνθρωποι, λοιπόν, πιστεύουν ότι «οι ΗΠΑ είναι ένα Χριστιανικό έθνος που θα πρέπει να υπηρετεί τα συμφέροντα των λευκών Αμερικανών», και ότι «αυτοί αποτελούν τον επιλεγμένο (chosen) λαό του Θεού και θα προστατεύονται από κάθε ασθένεια ή νόσο». Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι «οι Χριστιανοί εθνικιστές είναι πολύ πιο πιθανό να απέχουν από τον εμβολιασμό για την COVID-19 και να αγνοούν τα προφυλακτικά μέτρα σχετικά με τον κορονοϊό». Στο άρθρο διαβάζουμε επίσης ότι οι Χριστιανοί εθνικιστές φαίνεται ότι «τοποθετούν τους εμβολιασμούς εντός μιας κοσμοθεωρίας που γενικώς δεν εμπιστεύεται την επιστήμη και τους επιστήμονες αφού τους θεωρεί ως απειλή για την ηθική τάξη». Και ότι «Η αντι-εμβολιαστική διάθεση ταιριάζει με τον αντι-κυβερνητικό ελευθεριασμό (libertarianism) που κυριαρχεί ανάμεσα στους Χριστιανούς εθνικιστές», ότι « Πολλοί εντός αυτού του κινήματος τοποθετούν αυτήν την πίστη στην ελευθερία από την κυβερνητική δράση εντός ενός παραδοσιακού θρησκευτικού πλαισίου», ότι «Νιώθουν ότι η COVID-19 είναι το θεϊκά καθορισμένο μήνυμα του Θεού που λέει στον κόσμο να αλλάξει», και ότι «Αν η κυβέρνηση τους ζητάει να αντιτεθούν σε εκείνη την ιδέα και να εμβολιαστούν, πολλοί από αυτούς νιώθουν ότι είτε πηγαίνουν ενάντια στη θέληση του Θεού ή ότι η κυβέρνηση παραβιάζει τη θρησκευτική τους ελευθερία».

Πώς, άραγε, μπορεί να αντιμετωπιστεί η παραπληροφόρηση σχετικά με τον εμβολιασμό για τη νόσο COVID-19; Η συγγραφέας παραθέτει εδώ πολύ λογικές και πρακτικές προτάσεις. «Το πρόβλημα», γράφει, «δεν είναι απλώς ότι οι Χριστιανικές εθνικιστικές πεποιθήσεις θα είναι ένα σημαντικό εμπόδιο στην ανοσία της αγέλης (herd immunity). Για να διαλυθούν οι μύθοι γύρω από τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 ανάμεσα στις θρησκευτικές κοινότητες, οι ηγέτες της εκκλησίας χρειάζεται να στρατευτούν για να επικοινωνούν τα γεγονότα στους ενορίτες – οι οποίοι ίσως τους εμπιστεύονται περισσότερο από τους επιστήμονες και την κυβέρνηση», και προσθέτει: «Για να αυξηθούν οι ρυθμοί του εμβολιασμού τα μηνύματα πρέπει να προέρχονται από έμπιστα (trusted) άτομα στην κοινότητα. Η γνώμη κάποιου κυβερνητικού αξιωματούχου θα έχει σε πολλές περιπτώσεις μικρότερη σημασία για έναν Χριστιανό εθνικιστή από τη συμβουλή ενός εκκλησιαστικού ηγέτη». Και: «υποστηρίζω ότι οι ηγέτες της πίστης μπορούν να καθοδηγήσουν τους πιστούς τους (their followers) και να χρησιμοποιήσουν τον άμβωνά τους για να ενθαρρύνουν τους ενορίτες ότι το εμβόλιο είναι ασφαλές και σύμφωνο με το θρησκευτικό δόγμα».

Θα διερωτηθεί ίσως κάποιος, σε αυτό το σημείο, αν υπάρχει αντίθεση και αντίσταση στις ιδέες και τις πρακτικές του Χριστιανικού εθνικισμού στις ΗΠΑ. Λοιπόν, ναι: υπάρχει! Στο άρθρο της, η ερευνήτρια Monique Deal Barlow γράφει σχετικώς: «Μερικοί εντός του ευρύτερου ευαγγελικού κινήματος έχουν αρχίσει να σημαίνουν τον συναγερμό για την επιρροή του ριζοσπαστικοποιημένου Χριστιανικού εθνικισμού». Μας πληροφορεί, λοιπόν η συγγραφέας του άρθρου: «Μετά την επίθεση στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου του 2021, μια συμμαχία ευαγγελικών ηγετών δημοσίευσαν μια ανοικτή επιστολή προειδοποιώντας: “Αναγνωρίζουμε ότι ο ευαγγελικαλισμός (evangelicalism), και ιδιαιτέρως ο λευκός ευαγγελικαλισμός, έχει καταστεί ευάλωτος στην αίρεση του Χριστιανικού εθνικισμού εξαιτίας μακράς ιστορίας ηγετών της πίστης που υιοθέτησαν την υπεροχή της λευκής φυλής (white supremacy)”». Γράφει, επίσης, η συγγραφέας: «Ο Francis Collins» (ιατρός-γενετιστής και αφοσιωμένος ευαγγελικός Χριστιανός) «επικεφαλής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) των ΗΠA (photo) έχει δηλώσει (τον Δεκέμβριο του 2020): “Η εκκλησία, σε αυτήν την εποχή της σύγχυσης, θα έπρεπε να είναι ένας φάρος, ένα φως επάνω στον λόφο, μια οντότητα που πιστεύει την αλήθεια” και “Αυτή είναι μια μεγάλη στιγμή για την εκκλησία για να πει ότι, άσχετα από το πόσο καλοπροαίρετες μπορεί να είναι οι γνώμες κάποιου, αν δεν βασίζονται σε γεγονότα (fact) η εκκλησία δεν πρέπει να τις υποστηρίζει”».

Συμπέρασμα«Ε, και λοιπόν; Τι σημαίνουν όλα αυτά, τι μας τα λες;», θα ρωτήσετε. Τα λέω επειδή είναι μάλλον προφανείς οι αναλογίες και οι ομοιότητες των παραπάνω απόψεων, των πεποιθήσεων και της δράσης των “Χριστιανών εθνικιστών” στις ΗΠΑ με όσα συμβαίνουν στη χώρα μας τους τελευταίους δεκαπέντε δραματικούς μήνες. Τι συμβαίνει στη χώρα μας; Στη χώρα μας, το κοσμικό κράτος, η κοινωνία και οι υγειονομικοί (δυστυχώς όχι όλοι…) διεξάγουν έναν μεγάλο αγώνα. Έναν ανθρωπιστικό, πατριωτικό αγώνα. Έναν αγώνα για να περιοριστεί και τελικώς να ηττηθεί η αρρώστια COVID-19. Και η “Εκκλησία της Ελλάδος” (ή εκκλησία της “Ορθοδοξίας” όπως προτιμάει συχνά να αυτοαποκαλείται) δυστυχώς κάνει ότι μπορεί για να υπονομεύσει αυτόν τον αγώνα! Αντίθετη στις μάσκες, αντίθετη στα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης (social distancing), αντίθετη στην απαγόρευση των συναθροίσεων των πιστών μέσα στις εκκλησίες, και όπως υποπτεύομαι αντίθετη ακόμα και στον εμβολιασμό! Ιερωμένοι αυτής της εκκλησίας έφτασαν πριν από λίγες ημέρες ακόμα και στο αθλιότατο σημείο να απαγορεύσουν σε πιστούς να προσκυνήσουν τον Επιτάφιο (δηλαδή το κατ’ αναπαράστασιν νεκρό σώμα του Ιησού του Ναζωραίου) επειδή φορούσαν μάσκα…

Θέλω, λοιπόν, να παρακαλέσω την “Εκκλησία της Ελλάδος” που στον δημόσιο λόγο της σπανίζουν περιέργως (ίσως όχι και τόσο περιέργως) οι λέξεις “Χριστιανισμός” και “Χριστιανός” και πλεονάζουν οι λέξεις “ορθοδοξία” και “ορθόδοξος” να απομονώσει και να εξουδετερώσει τους Έλληνες “Χριστιανούς εθνικιστές” που βρίσκονται στους κόλπους της, δηλαδή τους φανατικούς, τους εξτρεμιστές και τους μισαλλόδοξους. Θέλω, επίσης, να την παρακαλέσω να συμπαρασταθεί και να συμπορευτεί με όλα της τα μέσα στον αγώνα του Ελληνικού κοσμικού κράτους να νικήσει την αρρώστια COVID-19. Στο κρίσιμο ζήτημα των εμβολιασμών, την παρακαλώ να σταματήσει αμέσως τους ψιθύρους, τα μουρμουρητά, τα μισόλογα, τις πολύπλοκες, μπερδεμένες και συχνά αμφίσημες δηλώσεις. Περιμένω να βρει επιτέλους το θάρρος που της λείπει και απευθυνόμενη στους πιστούς να πει καθαρά και δυνατά ότι ο εμβολιασμός για την COVID-19 όχι μόνο δεν είναι ασύμβατος με τη θρησκευτική τους πίστη, αλλά είναι απολύτως συνεπής με τη ουσία της διδασκαλίας, το κήρυγμα και το μήνυμα του Ιησού (αλλά και του Παύλου), που δεν ήταν άλλο από Αγάπη για τον συνάνθρωπο.

O William Barclay (1907-1978) ήταν Σκωτσέζος κληρικός στην Εκκλησία της Σκωτίας, συγγραφέας, και καθηγητής Θεολογίας και Βιβλικής Κριτικής στο University of Glasgow. Είπε κάποτε: «Αν θέλουμε να αποδεχτούμε με κάποιον τρόπο τη διδασκαλία του Ιησού, τότε η μόνη δοκιμασία της πραγματικότητας της θρησκείας ενός ανθρώπου είναι η στάση του προς τους συνανθρώπους του. Η μόνη δυνατή απόδειξη ότι ένας άνθρωπος αγαπάει τον Θεό είναι το αποδεδειγμένο γεγονός ότι αγαπάει τους συνανθρώπους του». Σεβαστοί ιεράρχες της Ελληνικής Εκκλησίας, είμαι βέβαιος ότι η μεζούρα της “ορθοδοξίας” (δηλαδή της ορθοφροσύνης) – την αποκλειστική πατέντα της οποίας βαυκαλιζόσαστε ότι κατέχετε – θα έκρινε τον William Barclay μάλλον μικρό και ακατάλληλο για τις προτιμήσεις σας. Όμως, η Ιστορία της ανθρωπότητας έχει κρίνει ότι ήταν ένας σπουδαίος στοχαστής, ένας αληθινός Χριστιανός, και πάνω απ’ όλα ένας Καλός Άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στο κήρυγμα της Αγάπης για τον συνάνθρωπο. Δεν έχω αμφιβολία ότι αν ζούσε σήμερα θα ήταν μπροστάρης στον αγώνα για να εμβολιαστούν κατά της COVID-19 όσο είναι δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι, όσο γίνεται πιο σύντομα!


Βιβλιογραφία

1. https://academic.oup.com/cid/article/71/15/703/5819529?login=true

2. https://berkleycenter.georgetown.edu/posts/religion-bioethics-and-covid-19-vaccination

3. https://theconversation.com/christian-nationalism-is-a-barrier-to-mass-vaccination-against-covid-19-158023


11 Μαΐου 2021

Ακολουθήστε μας στο facebook (επαγγελματική σελίδα)

Ακολουθήστε μας στο facebook (προσωπική σελίδα)

Ακολουθήστε μας στο twitter